«Πρώτα μαθαίνεις να ακολουθείς κανόνες»: Η μέθοδος της πιο αυστηρής διευθύντριας σχολείου στη Βρετανία

Η Κάθριν Μπιρμπάλσινγκ, διευθύντρια του Michaela Community School στο Γουέμπλεϊ του βορειοδυτικού Λονδίνου, έχει γίνει γνωστή ως «η αυστηρότερη διευθύντρια σχολείου της Βρετανίας». Η ίδια αποδέχεται τον χαρακτηρισμό και εξηγεί ότι, για εκείνη, η αυστηρότητα δεν σημαίνει σκληρότητα, αλλά υψηλές προσδοκίες, σαφή όρια και ευθύνη.

Στο σχολείο της, η πειθαρχία αποτελεί κεντρικό στοιχείο της εκπαιδευτικής φιλοσοφίας. Οι μαθητές κάθονται σε σειρές, ο εκπαιδευτικός καθοδηγεί το μάθημα από το μπροστινό μέρος της τάξης και η σιωπή θεωρείται προϋπόθεση συγκέντρωσης. Η Μπιρμπάλσινγκ υποστηρίζει ότι αυτό το περιβάλλον επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να διδάσκουν αποτελεσματικά και στους μαθητές να μαθαίνουν χωρίς περισπασμούς.

 

Το μοντέλο του Michaela

Η προσέγγιση του σχολείου βασίζεται σε τρεις άξονες: παραδοσιακή διδασκαλία, παραδοσιακή πειθαρχία και παραδοσιακές αξίες. Οι μαθητές επιβραβεύονται όταν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες, ενώ όταν παραβιάζουν κανόνες λαμβάνουν παρατηρήσεις. Με δύο παρατηρήσεις οδηγούνται σε detention (παραμονή μετά το μάθημα), όπου παραμένουν για 20 ή 30 λεπτά κάνοντας ακαδημαϊκές εργασίες σιωπηλά.

Ακόμη και μικρές συμπεριφορές, όπως το να γυρίσει ένας μαθητής προς τα πίσω την ώρα του μαθήματος ή να μιλήσει στους διαδρόμους, έχουν συνέπειες. Για την Μπιρμπάλσινγκ, αυτό δεν είναι υπερβολή, αλλά τρόπος να διατηρείται η συγκέντρωση και να προστατεύεται η μάθηση.

Η ίδια τονίζει ότι η πειθαρχία από μόνη της δεν αρκεί. Πρέπει να συνδυάζεται με ποιοτική διδασκαλία και με αξίες όπως η καλοσύνη, η ευγνωμοσύνη, η προσωπική ευθύνη και η αίσθηση καθήκοντος απέναντι στους άλλους.

 

Οι επιδόσεις των μαθητών

Το μοντέλο του Michaela έχει προσελκύσει προσοχή λόγω των σχολικών επιδόσεων. Στις αντίστοιχες τελικές εξετάσεις της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σχεδόν το 70% των βαθμολογιών των μαθητών αντιστοιχούσε σε επιδόσεις από 19 έως 20, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον εθνικό μέσο όρο. Συνολικά, οι μαθητές πέτυχαν μέσο όρο επίδοσης που αντιστοιχεί σε 19, ενώ περίπου ένας στους δέκα εξασφάλισε θέση για σπουδές Ιατρικής.

Το ένα τρίτο των βαθμών ήταν 19 με 20, έναντι περίπου ενός δεκάτου σε εθνικό επίπεδο. Οι επιδόσεις αυτές σημειώθηκαν σε δημόσιο σχολείο με σημαντικό ποσοστό μαθητών από μειονεκτούντα κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα.

Για την Μπιρμπάλσινγκ, τα αποτελέσματα αυτά συνδέονται άμεσα με την κουλτούρα του σχολείου. Οι μαθητές, όπως λέει, δεν είναι δυστυχισμένοι λόγω των κανόνων. Αντίθετα, αποκτούν αυτοπεποίθηση επειδή βλέπουν ότι μαθαίνουν, προοδεύουν και μπορούν να ανταποκριθούν σε υψηλές απαιτήσεις.

 

Κανόνες πριν από την ελευθερία

Η βασική κριτική απέναντι στο μοντέλο της είναι ότι καλλιεργεί υπακοή αντί για ανεξάρτητη σκέψη. Η Μπιρμπάλσινγκ απαντά ότι η ανεξαρτησία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς προηγούμενη εκμάθηση κανόνων.

Φέρνει ως παραδείγματα τη γραμματική, τη στίξη, το συντακτικό και την αριθμητική. Κανείς, υποστηρίζει, δεν μπορεί να γίνει σπουδαίος συγγραφέας ή εξαιρετικός στα μαθηματικά αν πρώτα δεν έχει μάθει τους βασικούς κανόνες. «Πρέπει πρώτα να μάθεις να ακολουθείς κανόνες, προτού μπορέσεις αργότερα να μάθεις να τους παραβιάζεις», λέει.

Κατά την άποψή της, η τάξη και η δομή δεν περιορίζουν τη δημιουργικότητα. Αντίθετα, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για πραγματική κατανόηση και ελεύθερη σκέψη.

 

Η κριτική στο «gentle parenting»

Η Μπιρμπάλσινγκ ασκεί έντονη κριτική στο «gentle parenting» (ήπια γονεϊκότητα), θεωρώντας ότι πολλοί γονείς αποφεύγουν να θέσουν όρια ή να επιβάλουν συνέπειες. Όπως υποστηρίζει, όταν οι γονείς χάνουν την εμπιστοσύνη στην εξουσία τους, συχνά καταφεύγουν σε περισπασμούς, όπως η απεριόριστη πρόσβαση των παιδιών σε smartphones.

Το Michaela δεν επέτρεψε ποτέ κινητά τηλέφωνα στο σχολείο. Η Μπιρμπάλσινγκ λέει επίσης στους γονείς ότι δεν πρέπει να δίνουν smartphones στα παιδιά τους ούτε στο σπίτι, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 16 ετών.

Η ίδια θεωρεί ότι ο διαδικτυακός κόσμος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι σήμερα. Υποστηρίζει ότι η συνεχής έκθεση σε αλγοριθμικό περιεχόμενο, βίντεο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποδυναμώνει τη συνήθεια της ανεξάρτητης σκέψης και ενισχύει ανασφάλειες και άγχη.

Αν μπορούσε να αλλάξει ένα πράγμα στον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά, λέει ότι θα απαγόρευε τον διαδικτυακό κόσμο κάτω των 16 ετών.

 

Μια διχαστική εκπαιδευτική φωνή

Η μέθοδός της έχει ένθερμους υποστηρικτές αλλά και σφοδρούς επικριτές. Η ίδια υποστηρίζει ότι όσοι στηρίζουν το Michaela έχουν δει από κοντά πώς λειτουργεί το σχολείο, ενώ όσοι το απορρίπτουν συχνά δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ τις τάξεις του.

Μέσα από το podcast της, Strictly Education (Αυστηρά για την Εκπαίδευση), επιχειρεί να ανοίξει ευρύτερη συζήτηση για την εκπαίδευση, τη γονεϊκότητα και τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών.

Στο επίκεντρο της προσέγγισής της βρίσκεται μια σταθερή θέση: ότι τα παιδιά χρειάζονται περισσότερη δομή, όχι λιγότερη. Για την Κάθριν Μπιρμπάλσινγκ, οι κανόνες δεν είναι αντίπαλοι της ελευθερίας. Είναι το πρώτο βήμα προς αυτήν.

Γιώργος Βαλαβανίδης

Καθηγητής φυσικής, απόφοιτος Αριστοτελείου Πανεπιστημίου με μεταπτυχιακό στη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών και ιδιοκτήτης φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης.