Ενιαία επιλογή μεταφορικού φορέα για όλη τη σχολική χρονιά, χωρίς επιτόπιο έλεγχο της Τροχαίας για ημερήσιες μετακινήσεις έως 35 χλμ. και λιγότερη γραφειοκρατία ζητούν οι Διευθυντές – Τι προτείνουν να αλλάξει
Σειρά αλλαγών στο νέο πλαίσιο για τις εκπαιδευτικές επισκέψεις και μετακινήσεις των μαθητών προτείνει η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, υποστηρίζοντας ότι οι διαδικασίες που προβλέπονται δημιουργούν σημαντικό διοικητικό φόρτο και καθιστούν δυσχερή έως και αδύνατη την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων με μεταφορικό μέσο.
Οι προτάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τον έλεγχο των οργανωμένων χώρων επίσκεψης, την επιλογή λεωφορείων, τους τροχονομικούς ελέγχους, τις μετακινήσεις με διανυκτέρευση και τη δημιουργία Μητρώου Μεταφορικών Φορέων και Τουριστικών Γραφείων.
Η Ένωση ζητά από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει σε διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα και στην έκδοση νέας Υπουργικής Απόφασης.
Τι ζητούν να αλλάξει
Αφετηρία των προτάσεων αποτελεί η Υ.Α. Φ.12/109328/Δ1/19-08-2026 (ΦΕΚ 5344Β/31-08-2026), η οποία, σύμφωνα με την Ένωση, εισάγει αναλυτικό πλαίσιο για τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας με προτεραιότητες την ασφάλεια των μαθητών, την παιδαγωγική οργάνωση, τη νομιμότητα των μετακινήσεων και τη διαφάνεια.
Οι Διευθυντές υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι η συσσώρευση προθεσμιών, πρακτικών, προσκλήσεων, ελέγχων και δικαιολογητικών επιβαρύνει σημαντικά τις σχολικές μονάδες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν στο γεγονός ότι τα σχολεία δεν διαθέτουν κατά κανόνα εξειδικευμένη διοικητική, νομική ή τεχνική υποστήριξη, με αποτέλεσμα έλεγχοι αδειών, πιστοποιήσεων και τεχνικών προϋποθέσεων να μεταφέρονται στην πράξη στους Διευθυντές και στους εκπαιδευτικούς.
Η ευθύνη για τους χώρους επίσκεψης
Η πρώτη βασική παρέμβαση που προτείνεται αφορά την παρ. 7 του άρθρου 13 για τους οργανωμένους χώρους πραγματοποίησης εκπαιδευτικών δράσεων.
Σύμφωνα με την πρόταση, το σχολείο θα πρέπει να επιλέγει χώρο κατάλληλο και ασφαλή για την ηλικία, τον αριθμό και τις ανάγκες των μαθητών, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες πρόσβασης, παραμονής, κίνησης και συμμετοχής στις δραστηριότητες.
Η Ένωση προτείνει, όμως, η ευθύνη για τη νόμιμη και ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών, καθώς και για τις απαιτούμενες άδειες και πιστοποιήσεις, να ανήκει στον φορέα λειτουργίας ή στον πάροχο.
Κατά την αιτιολόγησή της, οι εκπαιδευτικοί δεν αποτελούν αρμόδια ελεγκτικά ή πιστοποιητικά όργανα και δεν διαθέτουν κατ’ ανάγκη την εξειδίκευση για να αξιολογούν τεχνικά πιστοποιητικά, άδειες και άλλα σχετικά δικαιολογητικά.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο «έλεγχος καταλληλότητας» ενός χώρου δεν θα πρέπει να δημιουργεί την εντύπωση ότι απαιτείται προηγούμενη αυτοψία από εκπαιδευτικό, ιδιαίτερα όταν ο προορισμός βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από το σχολείο.
Ένας μεταφορικός φορέας για όλη τη χρονιά
Σημαντική αλλαγή προτείνεται και για τις ημερήσιες μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση.
Αντί να επαναλαμβάνεται η διαδικασία επιλογής μεταφορικού φορέα για κάθε εκπαιδευτική επίσκεψη, προτείνεται να μπορεί το σχολείο να πραγματοποιεί μία ενιαία διαδικασία επιλογής στην αρχή του σχολικού έτους.
Στο πλαίσιο αυτό θα επιδιώκεται η λήψη τουλάχιστον τριών συγκρίσιμων οικονομικών προσφορών και θα επιλέγεται, με αιτιολογημένη απόφαση, η πλέον συμφέρουσα προσφορά, συνεκτιμώντας ποιότητα, τιμή, αξιοπιστία, διαθεσιμότητα και ασφάλεια.
Η επιλογή θα μπορεί να καλύπτει όλες τις ημερήσιες εκπαιδευτικές μετακινήσεις του σχολικού έτους.
Έτσι, για κάθε νέα μετακίνηση δεν θα απαιτούνται νέα πρόσκληση ενδιαφέροντος, νέα συγκέντρωση προσφορών και νέα επιλογή αναδόχου.
Πριν από κάθε διαδρομή θα επιβεβαιώνονται η διαθεσιμότητα του μεταφορικού φορέα, το κόστος, η καταλληλότητα του οχήματος για τον αριθμό των συμμετεχόντων και η ισχύς των βασικών προϋποθέσεων ασφαλούς και νόμιμης μεταφοράς.
Το σχολείο θα διατηρεί τη δυνατότητα αλλαγής φορέα εφόσον προκύπτουν προβλήματα ασφάλειας, ποιότητας ή διαθεσιμότητας, παραβίαση των συμφωνημένων όρων ή άλλος τεκμηριωμένος λόγος.
Χωρίς επιτόπιο έλεγχο έως 35 χλμ.
Μία από τις κεντρικές προτάσεις αφορά τον τροχονομικό έλεγχο των λεωφορείων.
Η Ένωση προτείνει για ημερήσιες μαθητικές οδικές μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση και με απόσταση έως 35 χιλιόμετρα από το σχολείο στον προορισμό να μην είναι υποχρεωτικός ο επιτόπιος έλεγχος του λεωφορείου από την Τροχαία στον χώρο αναχώρησης.
Αντί αυτού, προτείνεται ο έλεγχος να πραγματοποιείται διοικητικά πριν από τη μετακίνηση, μέσω έγκαιρης ηλεκτρονικής αποστολής στην αρμόδια υπηρεσία της Τροχαίας των απαιτούμενων στοιχείων και δικαιολογητικών του λεωφορείου και του οδηγού.
Η πρόταση παραπέμπει στη διαδικασία της εγκυκλίου Φ1/19577/ΓΔ4/23-02-2024.
Για μετακινήσεις σε προορισμούς που απέχουν περισσότερο από 35 χιλιόμετρα, καθώς και στις άλλες περιπτώσεις στις οποίες κρίνεται αναγκαίο, προτείνεται να διατηρηθεί ο επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος.
Η Ένωση αναφέρει ότι οι ταυτόχρονοι έλεγχοι μεγάλου αριθμού σχολικών λεωφορείων τις πρωινές ώρες έχουν οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως υποστηρίζει, μπορεί να φθάσουν ακόμη και τις δύο ώρες και να οδηγήσουν σε ακυρώσεις εκπαιδευτικών επισκέψεων.
Τι προτείνεται για τις διανυκτερεύσεις
Διαφορετική προσέγγιση προτείνεται για τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις που περιλαμβάνουν διανυκτέρευση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η Ένωση ζητά να διατηρηθεί το αυξημένο πλαίσιο ελέγχου και να πραγματοποιείται αυτοτελής διαδικασία πρόσκλησης και αξιολόγησης προσφορών για κάθε μετακίνηση.
Η διαφοροποίηση αποδίδεται στη μεγαλύτερη διάρκεια, στην ανάγκη επιλογής καταλύματος, στο υψηλότερο οικονομικό αντικείμενο, στον μεγαλύτερο αριθμό υπηρεσιών, στην αυξημένη οργανωτική πολυπλοκότητα και στην ανάγκη πρόσθετων εγγυήσεων για την προστασία των μαθητών.
Μητρώο και ηλεκτρονικά έντυπα
Στο πακέτο των προτάσεων περιλαμβάνονται και πρόσθετα μέτρα διοικητικής απλούστευσης.
Η Ένωση εισηγείται τη δημιουργία Κεντρικού ή Περιφερειακού Μητρώου Μεταφορικών Φορέων και Τουριστικών Γραφείων, στο οποίο θα έχουν ήδη ελεγχθεί τα βασικά εταιρικά δικαιολογητικά, ώστε να μην απαιτείται αντίστοιχος διοικητικός έλεγχος από κάθε σχολική μονάδα.
Προτείνει επίσης τυποποιημένα ηλεκτρονικά υποδείγματα για αποφάσεις, πρακτικά, ενημερώσεις και συμβάσεις, με δυνατότητα αυτόματης άντλησης βασικών στοιχείων από τα πληροφοριακά συστήματα της εκπαίδευσης.
Παράλληλα ζητά να επιτρέπεται και δεύτερη διδακτική επίσκεψη μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα, εφόσον η εκπαιδευτική αναγκαιότητά της τεκμηριώνεται πλήρως με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται ακόμη η έκδοση ενιαίων ερμηνευτικών οδηγιών για αλλαγές της τελευταίας στιγμής, ακυρώσεις, μεταβολές στον αριθμό των συμμετεχόντων και περιπτώσεις ανωτέρας βίας.
Πώς προτείνεται να μοιράζονται οι ευθύνες
Η συνολική πρόταση στηρίζεται σε σαφέστερο διαχωρισμό αρμοδιοτήτων.
Η σχολική μονάδα και οι εκπαιδευτικοί, σύμφωνα με την Ένωση, θα πρέπει να έχουν την ευθύνη του παιδαγωγικού σχεδιασμού, της επιλογής της εκπαιδευτικής δράσης και της ασφαλούς συμμετοχής και εποπτείας των μαθητών.
Ο φορέας υποδοχής ή ο πάροχος θα πρέπει να είναι υπεύθυνος για τη νόμιμη και ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών του, καθώς και για τις απαιτούμενες άδειες και πιστοποιήσεις.
Ο μεταφορικός φορέας θα έχει την ευθύνη για τη διαρκή τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων παροχής υπηρεσιών μεταφοράς, ενώ οι αρμόδιες δημόσιες αρχές θα διατηρούν τον έλεγχο της νομιμότητας και των τεχνικών προϋποθέσεων λειτουργίας.
Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Π.Ε. υποστηρίζει ότι οι προτεινόμενες παρεμβάσεις δεν αποσκοπούν στην κατάργηση των ελέγχων, αλλά στην επικέντρωσή τους στα ουσιώδη στοιχεία και στην ανάθεσή τους στους φορείς που διαθέτουν την αντίστοιχη αρμοδιότητα και εξειδίκευση.
Ζητά, τέλος, από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να εξετάσει τις προτάσεις και να προχωρήσει σε διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα με στόχο την έκδοση νέας Υπουργικής Απόφασης.
