Απάντηση σε σχολείο που ζήτησε ξεκάθαρες οδηγίες για την αποχώρηση μαθητών Δημοτικού χωρίς συνοδό – Τι αναφέρεται για την υπεύθυνη δήλωση των γονέων, τις ευθύνες και τον ρόλο του Εσωτερικού Κανονισμού
Μπορεί ένας μαθητής Δημοτικού να φεύγει μόνος του από το σχολείο, εφόσον οι γονείς του έχουν υπογράψει υπεύθυνη δήλωση; Και τι ισχύει ως προς τις ευθύνες εάν συμβεί κάτι κατά την αποχώρηση του παιδιού;
Στα ερωτήματα αυτά, τα οποία είχε θέσει εγγράφως Διεύθυνση Δημοτικού Σχολείου, δόθηκε απάντηση από την οικεία Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης (ΠΔΕ).
Το θέμα είχε αναδειχθεί σε σχετικό ρεπορτάζ στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν το σχολείο ανέμενε ακόμη την επίσημη τοποθέτηση.
Δείτε εδώ το αρχικό ρεπορτάζ για το ερώτημα του σχολείου
Το βασικό σημείο της απάντησης είναι ότι από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν προκύπτει σαφής και δεσμευτική υπηρεσιακή οδηγία που να προβλέπει ότι μαθητής Δημοτικού μπορεί να αποχωρεί χωρίς συνοδεία ενήλικα αποκλειστικά και μόνο επειδή έχει υποβληθεί υπεύθυνη δήλωση γονέα ή κηδεμόνα.
Ταυτόχρονα, από το παρεχόμενο κείμενο δεν προκύπτει οριζόντια απαγόρευση για κάθε περίπτωση. Η ΠΔΕ παραπέμπει στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της σχολικής μονάδας και στην ανάγκη θέσπισης σαφών κανόνων με πρωταρχικό κριτήριο την ασφάλεια των παιδιών.
Δεν αρκεί αυτομάτως η δήλωση
Η ΠΔΕ επισημαίνει εγγράφως ότι από το θεσμικό πλαίσιο δεν προκύπτει δεσμευτική υπηρεσιακή οδηγία που να προβλέπει την αποχώρηση μαθητών Δημοτικού χωρίς γονέα, κηδεμόνα ή εξουσιοδοτημένο ενήλικο πρόσωπο αποκλειστικά βάσει υπεύθυνης δήλωσης.
Πρόκειται για το κεντρικό σημείο της απάντησης στο ερώτημα που είχε υποβάλει το σχολείο.
Δείτε το σχετικό απόσπασμα της απάντησης
Δείτε τη συνέχεια του αποσπάσματος
Η απάντηση, επομένως, δεν αντιμετωπίζει την υπεύθυνη δήλωση ως αυτοτελή βάση που από μόνη της επιλύει το ζήτημα της αποχώρησης ενός ανήλικου μαθητή χωρίς συνοδό.
Το «συμφέρον του παιδιού»
Στην τοποθέτησή της η ΠΔΕ επικαλείται και τον ν. 2101/1992, με τον οποίο κυρώθηκε η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη ειδικής προστασίας και μέριμνας λόγω της σωματικής και διανοητικής ανωριμότητας των παιδιών, καθώς και στην αρχή σύμφωνα με την οποία στις αποφάσεις που τα αφορούν πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.
Η παράμετρος της ασφάλειας αποκτά έτσι κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων που ακολουθεί η σχολική μονάδα κατά την αποχώρηση των μαθητών.
Τι ισχύει για τις ευθύνες
Ένα από τα βασικά ερωτήματα του σχολείου ήταν εάν η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης από τον γονέα απαλλάσσει ή περιορίζει την ευθύνη της σχολικής μονάδας, του Διευθυντή, του εκπαιδευτικού της τελευταίας διδακτικής ώρας και του εφημερεύοντος εκπαιδευτικού.
Από την απάντηση που παρατίθεται δεν προκύπτει τέτοια απαλλαγή από την ευθύνη.
Η ΠΔΕ αναφέρεται παράλληλα στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα για τη γονική μέριμνα και επισημαίνει ότι η παράλειψη των γονέων να μεριμνούν για την ασφάλεια του παιδιού μπορεί, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να αξιολογηθεί ως κακή άσκηση της γονικής μέριμνας.
Δείτε το σχετικό απόσπασμα της απάντησης για τις ευθύνες
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην απάντηση, κατά περίπτωση η αποχώρηση ανήλικου μαθητή χωρίς γονέα, κηδεμόνα ή εξουσιοδοτημένο ενήλικο μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια και τη σωματική ακεραιότητά του.
Στην ίδια απάντηση γίνεται λόγος για ενδεχόμενες αστικές, πειθαρχικές ή/και ποινικές ευθύνες των εμπλεκομένων σε περίπτωση συμβάντος ή ατυχήματος, ανάλογα με τις περιστάσεις.
Ο ρόλος του Εσωτερικού Κανονισμού
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της σχολικής μονάδας.
Η ΠΔΕ παραπέμπει στην Υ.Α. 109697/ΓΔ4/24-09-2024, σύμφωνα με την οποία κάθε σχολική μονάδα διαθέτει εγκεκριμένο Εσωτερικό Κανονισμό.
Όπως αναφέρεται, ο Κανονισμός συντάσσεται με εισήγηση του Διευθυντή και με τη συμμετοχή του Συλλόγου Διδασκόντων, του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων και εκπροσώπου του Δήμου, ενώ ακολουθεί η προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης από τα αρμόδια εκπαιδευτικά όργανα.
Η ακριβής τήρησή του αποτελεί υποχρέωση της σχολικής κοινότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, η απάντηση παραπέμπει στη δυνατότητα της σχολικής μονάδας να διαμορφώσει μέσω του Εσωτερικού Κανονισμού σαφείς, ενιαίους και δεσμευτικούς κανόνες για την αποχώρηση των μαθητών, με γνώμονα την ηλικία, τις ανάγκες τους και πρωτίστως την προστασία και την ασφάλειά τους.
Έτσι, η υπεύθυνη δήλωση ενός γονέα δεν παρουσιάζεται στην απάντηση ως στοιχείο που αρκεί αυτομάτως για την αποχώρηση μαθητή Δημοτικού χωρίς συνοδό ούτε ως έγγραφο που από μόνο του απαλλάσσει τους εμπλεκομένους από ενδεχόμενες ευθύνες.
Ολόκληρη η απάντηση
