Ψηφιακή πλατφόρμα φοιτητικής στέγασης, μέσω της οποίας θα συνδέονται ιδιοκτήτες ακινήτων με φοιτητές και σπουδαστές που αναζητούν κατοικία, προωθεί το υπουργείο Παιδείας στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του αυξημένου στεγαστικού κόστους.
Η πλατφόρμα θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες να καταχωρούν διαθέσιμες κατοικίες για φοιτητική μίσθωση ή συγκατοίκηση. Από την πλευρά τους, οι φοιτητές θα μπορούν να αναζητούν ακίνητα και πιθανούς συγκατοίκους, με στόχο τη μείωση του κόστους διαβίωσης και την καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος.
Η συγκατοίκηση στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο Παιδείας, η συγκατοίκηση αποτελεί κυρίαρχη πρακτική στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Η έρευνα EUROSTUDENT VIII καταγράφει ότι μόλις το 18% των φοιτητών που δεν διαμένουν με τους γονείς τους ζουν μόνοι τους. Η μεγάλη πλειονότητα συγκατοικεί με άλλα άτομα ή διαμένει σε φοιτητικές εστίες.
Παράλληλα, η Εθνική Στρατηγική Φοιτητικής Στέγασης του ΥΠΑΙΘΑ αναφέρει ότι κατά μέσο όρο το 15%-18% των Ευρωπαίων φοιτητών στεγάζεται σε οργανωμένες φοιτητικές δομές. Με βάση τα ίδια στοιχεία, περισσότεροι από τους μισούς φοιτητές που ζουν εκτός οικογενειακής κατοικίας επιλέγουν τη συγκατοίκηση.
Η εικόνα στην Ελλάδα είναι διαφορετική. Λιγότερο από το 25% των φοιτητών που διαμένουν μακριά από την οικογένειά τους μοιράζονται κατοικία με άλλα άτομα.
Στόχος η μείωση του κόστους
Βασικός στόχος της παρέμβασης είναι η διεύρυνση των διαθέσιμων επιλογών φοιτητικής στέγασης και η συγκράτηση του κόστους ενοικίασης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, η συγκατοίκηση μπορεί να καλύψει στεγαστικές ανάγκες με μικρότερο αριθμό κατοικιών, περιορίζοντας την πίεση που παρατηρείται κυρίως στα μικρά διαμερίσματα των πανεπιστημιουπόλεων.
Ταυτόχρονα, οι φοιτητές μπορούν να περιορίσουν το ατομικό κόστος διαβίωσης, καθώς το ενοίκιο και οι λοιπές λειτουργικές δαπάνες κατανέμονται μεταξύ περισσότερων ατόμων.
Η λειτουργία της πλατφόρμας εξετάζεται να συνδεθεί και με υφιστάμενα ή πρόσθετα οικονομικά κίνητρα, μεταξύ των οποίων το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, το οποίο ήδη προβλέπει ευνοϊκότερη μεταχείριση για περιπτώσεις συγκατοίκησης.
Κρατικές εγγυήσεις προς ιδιοκτήτες
Ιδιαίτερο στοιχείο του σχεδιασμού είναι η πιθανότητα παροχής κρατικών εγγυήσεων προς τους ιδιοκτήτες ακινήτων, ώστε να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών στην πλατφόρμα.
Εξετάζεται η κάλυψη μέρους του κινδύνου που συνδέεται με πιθανή μη καταβολή ενοικίων ή με ζημιές στα ακίνητα. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των εκμισθωτών και να διευρυνθεί η συμμετοχή τους.
Παράλληλα, προβλέπεται η θέσπιση τυποποιημένων διαδικασιών μίσθωσης, συγκεκριμένων κριτηρίων καταλληλότητας των κατοικιών και σαφούς πλαισίου δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για ιδιοκτήτες και φοιτητές.
Στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και της ασφάλειας των συναλλαγών.
Το γαλλικό μοντέλο Lokaviz
Ως πρότυπο για την ελληνική πρωτοβουλία προβάλλεται η γαλλική πλατφόρμα Lokaviz, η οποία λειτουργεί στο δίκτυο των περιφερειακών φοιτητικών κέντρων Crous.
Η πλατφόρμα παρέχει δωρεάν πρόσβαση σε αγγελίες κατοικιών, δωματίων και συγκατοικήσεων. Παράλληλα, προσφέρει δυνατότητες πολυκριτηριακής αναζήτησης και επικοινωνίας με τους ιδιοκτήτες μέσω πιστοποιημένου φοιτητικού λογαριασμού.
Ορισμένα ακίνητα διαθέτουν ειδική πιστοποίηση ποιότητας, η οποία απονέμεται με βάση κριτήρια όπως η ποιότητα της κατοικίας, η ενεργειακή της απόδοση, το ύψος του μισθώματος και η εγγύτητα σε πανεπιστημιακές δομές.
Σύμφωνα με το ΥΠΑΙΘΑ, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι αντίστοιχες πλατφόρμες μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως μηχανισμός αντιστοίχισης προσφοράς και ζήτησης, αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της αξιοπιστίας της αγοράς φοιτητικής στέγασης, προστασίας των φοιτητών και παροχής μεγαλύτερης ασφάλειας στους ιδιοκτήτες.
