Η παρουσίαση της Υπουργού Παιδείας στο Υπουργικό Συμβούλιο περιείχε πολλούς αριθμούς, εξαγγελίες και υποσχέσεις. Αυτό που, σύμφωνα με τον Στέφανο Παραστατίδη, απουσίαζε ήταν ένας στοιχειώδης απολογισμός για όσα είχαν ανακοινωθεί την προηγούμενη χρονιά, αλλά είτε δεν υλοποιήθηκαν είτε αναβλήθηκαν και επανέρχονται σήμερα ως νέες πρωτοβουλίες.
Από τις προσλήψεις αναπληρωτών και το Πολλαπλό Βιβλίο μέχρι την Ειδική Αγωγή, τις σχολικές υποδομές, τα μη κρατικά πανεπιστήμια, τον Εθνικό Διάλογο και τη φοιτητική στέγη, ο υπεύθυνος ΚΤΕ Παιδείας του ΠΑΣΟΚ θέτει σειρά ερωτημάτων για την απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και στην καθημερινότητα της εκπαίδευσης.
Τα κενά και το EduPlan.AI
Η Υπουργός ανακοινώνει από τώρα περίπου 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών στην Α΄ φάση, παρουσιάζοντάς τες ως απάντηση στις ανάγκες των σχολείων. Ωστόσο, όταν προσδιορίστηκε ο συγκεκριμένος αριθμός, οι 5.259 νεοδιοριζόμενοι εκπαιδευτικοί δεν είχαν ακόμη ολοκληρώσει ούτε την ορκωμοσία ούτε την ανάληψη υπηρεσίας τους.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι 30.000 αναπληρωτές προέκυψαν από την καταγραφή των πραγματικών κενών των σχολείων ή από το ύψος των διαθέσιμων πιστώσεων.
Παρά τις εξαγγελίες για σύγχρονα συστήματα πρόβλεψης και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με τη δήλωση, χρησιμοποιήθηκαν και φέτος η προσωπική εκτίμηση των Διευθυντών Εκπαίδευσης και το γνωστό «μπακαλοτέφτερο». Το EduPlan.AI, το οποίο βάσει των κυβερνητικών εξαγγελιών θα λειτουργούσε από τον Μάρτιο του 2026, βρισκόταν τον Απρίλιο ακόμη στη φάση προκήρυξης του διαγωνισμού για την ανάπτυξή του.
Η προηγούμενη σχολική χρονιά, σημειώνει ο Στέφανος Παραστατίδης, δεν αφήνει περιθώρια για πανηγυρισμούς. Παρά τους περισσότερους μόνιμους διορισμούς και περίπου 45.000 προσλήψεις αναπληρωτών στη διάρκεια της χρονιάς, δημοσιευμένες αποτιμήσεις κατέγραφαν στο τέλος του διδακτικού έτους περίπου 8.000 ακάλυπτα λειτουργικά κενά.
Την ίδια στιγμή, το Πολλαπλό Βιβλίο επανέρχεται ως μεγάλη μεταρρύθμιση, με την εφαρμογή του να μετατίθεται πλέον για τον Σεπτέμβριο του 2027.
Είχαν προηγηθεί συνεχείς αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, παρατάσεις, αιτήσεις θεραπείας, ενστάσεις και καταγγελίες, ενώ εξακολουθούν να εκκρεμούν διαδικασίες αξιολόγησης και οριστικοποίησης βιβλίων. Όπως επισημαίνεται στη δήλωση, μια μεταρρύθμιση που εξαγγέλλεται επί χρόνια, χωρίς ακόμη να έχει φέρει νέο βιβλίο στο θρανίο του μαθητή, δύσκολα μπορεί να παρουσιάζεται ως κυβερνητικό success story.
Ειδική Αγωγή και σχολικές υποδομές
Στο πεδίο της Ειδικής Αγωγής, η Υπουργός προβάλλει 7.230 Τμήματα Ένταξης για 71.184 μαθητές. Για τον Στέφανο Παραστατίδη, όμως, ο αριθμός των θεσμοθετημένων δομών δεν αρκεί για να αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση.
Τα κρίσιμα ερωτήματα αφορούν πόσα από αυτά τα τμήματα είναι πραγματικά στελεχωμένα, πόσες ώρες υποστήριξης λαμβάνει κάθε παιδί, τι συμβαίνει με την Παράλληλη Στήριξη και πόσες γνωματεύσεις εξακολουθούν να μην καλύπτονται πλήρως.
Για τις οικογένειες, τονίζεται, σημασία δεν έχει μόνο πόσα Τμήματα Ένταξης υπάρχουν στα χαρτιά, αλλά πόσα παιδιά διαθέτουν από την πρώτη ημέρα και για όλες τις προβλεπόμενες ώρες την υποστήριξη που δικαιούνται.
Αντίστοιχη κριτική ασκείται και στο ζήτημα των σχολικών υποδομών. Η ίδια η Υπουργός ανέφερε ότι το εκπαιδευτικό σύστημα περιλαμβάνει 13.842 σχολικές μονάδες και στη συνέχεια παρουσίασε 669 σχολεία στις δύο πρώτες φάσεις του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», καθώς και μελέτες για ακόμη 500.
Τα 669 σχολεία αντιστοιχούν στο 4,8% του συνόλου των σχολικών μονάδων. Κάθε ανακαίνιση, υπογραμμίζεται, είναι θετική. Ωστόσο, 669 ανακαινίσεις μέσω ιδιωτικών χορηγιών σε σύνολο 13.842 σχολικών μονάδων δεν αποτελούν συνολική απάντηση στο πρόβλημα των σχολικών υποδομών.
Πανεπιστήμια και Εθνικός Διάλογος
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα μη κρατικά πανεπιστήμια. Σύμφωνα με τη δήλωση, από την παρουσίαση για τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά απουσίαζε η εξέλιξη σχετικά με την ακύρωση, από το Συμβούλιο της Επικρατείας, των αδειών λειτουργίας και των πιστοποιήσεων των προγραμμάτων σπουδών τριών από τα τέσσερα πρώτα μη κρατικά πανεπιστήμια που αδειοδοτήθηκαν και λειτούργησαν στην Ελλάδα, λόγω πλημμελειών στις διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης.
Ο Στέφανος Παραστατίδης ζητά απαντήσεις για το ποιος έλεγξε, ποιος εισηγήθηκε και ποιος τελικά πιστοποίησε και αδειοδότησε, καθώς και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της απόφασης.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται και ο «Εθνικός Διάλογος» για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο. Η Υπουργός ανακοίνωσε ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 55 συνεδριάσεις. Η ανακοίνωση αυτή, όμως, συνοδεύεται από μια σειρά ερωτημάτων: ποιοι συμμετείχαν, ποιες εισηγήσεις κατατέθηκαν, ποια πρακτικά τηρήθηκαν και ποιες προτάσεις διατυπώθηκαν;
Στην εναρκτήρια συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων στις 10 Φεβρουαρίου, όπως υπενθυμίζεται στη δήλωση, η Υπουργός είχε καλέσει τα κόμματα σε ουσιαστικό διάλογο, διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα υπάρξουν αιφνιδιασμοί και μονομερείς αποφάσεις και ότι θα υπάρχει τακτική ενημέρωση μέσω της Επιτροπής.
Έξι μήνες αργότερα, σύμφωνα με τον Στέφανο Παραστατίδη, η Επιτροπή δεν έχει κληθεί ούτε σε μία ειδική συνεδρίαση για την πορεία του διαλόγου, ενώ κόμματα, εκπαιδευτικοί και κοινωνικοί φορείς πληροφορούνται ότι στο μεταξύ πραγματοποιήθηκαν 55 συνεδριάσεις.
«Εθνικός Διάλογος», τονίζεται, δεν μπορεί να είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται ουσιαστικά εν κρυπτώ. Η συναίνεση απαιτεί ενημέρωση, διαφάνεια, τεκμηρίωση και ουσιαστική συμμετοχή και δεν οικοδομείται με ανακοινώσεις εκ των υστέρων.
Φοιτητική στέγη και εκπαιδευτικοί
Για τη φοιτητική στέγη, η κυβερνητική παρουσίαση περιλάμβανε ξανά ΣΔΙΤ, νέες κλίνες και 90 εκατ. ευρώ στεγαστικού επιδόματος. Απέναντι σε αυτές τις ανακοινώσεις, η δήλωση αντιπαραθέτει το ποσοστό κάλυψης των στεγαστικών αναγκών από τις δημόσιες φοιτητικές εστίες, το οποίο βρίσκεται περίπου στο 7%.
Ο κυβερνητικός στόχος είναι το ποσοστό αυτό να φτάσει στο 15% έως το 2030. Ακόμη και αν επιτευχθεί, επισημαίνεται, το 85% των φοιτητών με στεγαστική ανάγκη θα εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός δημόσιας φοιτητικής κατοικίας.
Την ίδια ώρα, στην παρουσίαση υπήρχαν διορισμοί, αναπληρωτές, διαδραστικοί πίνακες, ρομποτική, τεχνητή νοημοσύνη και νέες πλατφόρμες, αλλά ελάχιστες αναφορές στις συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζονται οι εκπαιδευτικοί.
Στο Υπουργικό παρουσιάστηκε ένα πλέγμα μέτρων για τη στέγασή τους, από τη διπλή επιστροφή ενοικίου και την αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων μέχρι τη συνεργασία με ΟΤΑ, τα ακίνητα του ΥΠΕΘΑ και τα φορολογικά κίνητρα. Την ίδια ημέρα, όμως, σύμφωνα με τη δήλωση, εκπαιδευτικό σωματείο καλούσε πολίτες να ανοίξουν τα σπίτια τους ώστε να φιλοξενηθούν νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί.
Παράλληλα, τίθενται ζητήματα που αφορούν τον διοικητικό φόρτο των διευθυντών, τα σχολεία χωρίς γραμματειακή και διοικητική υποστήριξη και το πραγματικό εισόδημα των εκπαιδευτικών.
Υπενθυμίζεται επίσης η δήλωση της ίδιας της Υπουργού, κατά την έναρξη του διαλόγου για το νέο Λύκειο, ότι «καμία μεταρρύθμιση δεν θα πετύχει χωρίς τους εκπαιδευτικούς» και ότι προηγείται η στήριξη του επαγγέλματός τους. Το ερώτημα που θέτει ο Στέφανος Παραστατίδης είναι πού ακριβώς αποτυπώνεται αυτή η στήριξη στην ατζέντα της νέας σχολικής χρονιάς.
Οι εξαγγελίες που επιστρέφουν
Σύμφωνα με τη δήλωση, ένα κοινό μοτίβο διατρέχει διαφορετικές κυβερνητικές πρωτοβουλίες.
Οι 10.000 απινιδωτές που είχαν ανακοινωθεί την προηγούμενη χρονιά έγιναν 6.479. Τα μουσικά όργανα για τα Μουσικά Σχολεία, τα οποία θα παραδίδονταν «μέσα στη σχολική χρονιά», ανακοινώνονται ξανά για τη νέα σχολική χρονιά. Το Πολλαπλό Βιβλίο μετατίθεται εκ νέου, ενώ το EduPlan.AI, που σύμφωνα με τις προηγούμενες εξαγγελίες θα λειτουργούσε ήδη, παρουσιάζεται ξανά ως επόμενη καινοτομία.
Την ίδια στιγμή, ο Εθνικός Διάλογος, που είχε παρουσιαστεί ως ανοιχτός και συμμετοχικός, αριθμεί ήδη 55 συνεδριάσεις για τις οποίες, σύμφωνα με την κριτική του ΠΑΣΟΚ, η εκπαιδευτική κοινότητα δεν έχει ουσιαστική ενημέρωση.
Το κεντρικό μήνυμα της δήλωσης συνοψίζεται σε μία φράση: «Η Παιδεία δεν χρειάζεται άλλο ένα PowerPoint».
Χρειάζεται λιγότερες επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες, περισσότερη λογοδοσία και αποτελέσματα. Γιατί, όπως καταλήγει ο Στέφανος Παραστατίδης, η νέα σχολική χρονιά δεν θα κριθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο, αλλά μέσα στις πραγματικές αίθουσες των σχολείων.
