Ένα νέο πρόγραμμα χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού έρχεται στα σχολεία από τη νέα σχολική χρονιά, με περίπου 40.000 μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να συμμετέχουν αρχικά στην πιλοτική εφαρμογή του.
Πρόκειται για το FinStart: «Χρηματοοικονομικές Δεξιότητες για τη Ζωή», τη νέα εκπαιδευτική πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, συνολικού προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΑΙΘΑ για την περίοδο 2026-2030 και παρουσιάστηκε από την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη στο Υπουργικό Συμβούλιο υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόκτηση πρακτικών γνώσεων: από τη διαχείριση των χρημάτων και την κατάρτιση ενός προϋπολογισμού μέχρι την αξιολόγηση οικονομικών επιλογών και την αναγνώριση των κινδύνων που συνοδεύουν τις ψηφιακές συναλλαγές.
Από τον προϋπολογισμό στις ψηφιακές απάτες
Η φιλοσοφία του FinStart αντιμετωπίζει την οικονομική παιδεία ως βασική δεξιότητα ζωής και όχι ως γνώση που αφορά αποκλειστικά όσους πρόκειται να ακολουθήσουν οικονομικές σπουδές ή επαγγέλματα.
Οι μαθητές θα γνωρίσουν βασικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές έννοιες και θα αποκτήσουν εργαλεία για να διαχειρίζονται υπεύθυνα τα χρήματα και τους προσωπικούς τους πόρους. Θα μαθαίνουν να οργανώνουν προσωπικό ή οικογενειακό προϋπολογισμό, να συγκρίνουν διαφορετικές οικονομικές επιλογές και να λαμβάνουν περισσότερο τεκμηριωμένες αποφάσεις στην καθημερινότητά τους.
Σημαντικό μέρος του προγράμματος αφορά τους κινδύνους της ψηφιακής οικονομίας. Οι μαθητές θα εκπαιδεύονται στην αναγνώριση οικονομικών απατών και παραπλανητικών πρακτικών, στους κινδύνους της υπερχρέωσης, αλλά και στους μηχανισμούς της παραπλανητικής διαφήμισης και στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να επηρεάσουν τις καταναλωτικές επιλογές.
Η προσέγγιση δεν περιορίζεται στη θεωρία. Οι μαθητές θα ασχολούνται με καταστάσεις που μπορούν να συναντήσουν στην καθημερινότητά τους, οργανώνοντας ανάγκες και δαπάνες και αξιολογώντας τις συνέπειες διαφορετικών οικονομικών αποφάσεων.
Τεχνητή Νοημοσύνη, παιχνίδια και προσομοιώσεις
Στο FinStart προβλέπεται η αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το εκπαιδευτικό υλικό θα περιλαμβάνει διαθεματικά σενάρια για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, ψηφιακά παιχνίδια, παιχνίδια ρόλων, διαδραστικές εφαρμογές μάθησης και προσομοιώσεις με εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Θα αναπτυχθούν ακόμη εκπαιδευτικά σενάρια για την καλλιέργεια κριτικής σκέψης απέναντι στη διαφήμιση και την κατανάλωση, καθώς και ψηφιακή πλατφόρμα με τεστ γνώσεων και εργαλεία αυτοαξιολόγησης. Στο υλικό περιλαμβάνονται επίσης εφαρμογές για τη δημιουργία προσωπικού ή οικογενειακού προϋπολογισμού.
Η εκπαιδευτική διαδικασία θα συμπληρώνεται από βιωματικά εργαστήρια, μαθητικούς διαγωνισμούς, Οικονομική Ολυμπιάδα και θερινά σχολεία. Προβλέπεται επίσης παραγωγή εκπαιδευτικού περιεχομένου μέσω podcasts και vidcasts.
Μέσα από τις προσομοιώσεις, οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να συνδέουν την οικονομική γνώση με την τεχνολογία και με σενάρια λήψης αποφάσεων.
Μελέτες για μαθητές, εκπαιδευτικούς και οικογένειες
Η πιλοτική εφαρμογή θα συνοδευτεί από επιστημονικές μελέτες για την καταγραφή των αναγκών και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος.
Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστούν το επίπεδο χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού των μαθητών, οι επιμορφωτικές ανάγκες των εκπαιδευτικών και οι οικονομικές πρακτικές των οικογενειών.
Θα διερευνηθούν επίσης οι δυνατότητες ενσωμάτωσης θεμάτων χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού στα σχολικά προγράμματα, καθώς και καλές πρακτικές που εφαρμόζονται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής θα αξιολογηθούν και τα δεδομένα που θα προκύψουν προβλέπεται να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση του FinStart και τη σταδιακή επέκτασή του σε περισσότερα σχολεία.
Εκπαιδευτικοί και γονείς στο FinStart
Μέρος του σχεδιασμού αποτελεί η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, οι οποίοι θα έχουν στη διάθεσή τους νέο εκπαιδευτικό υλικό και σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις για την ένταξη θεμάτων οικονομικής εκπαίδευσης στη σχολική καθημερινότητα.
Ρόλο στην παιδαγωγική υποστήριξη και στη διάχυση των καλών πρακτικών θα έχουν και οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης.
Παράλληλα, προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης των γονέων, καθώς οι οικονομικές συνήθειες και η διαχείριση των χρημάτων δεν διαμορφώνονται αποκλειστικά μέσα στο σχολείο. Η σύνδεση σχολικού και οικογενειακού περιβάλλοντος επιδιώκει να φέρει τις γνώσεις που αποκτούν τα παιδιά πιο κοντά στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητάς τους.
«Διαμορφώνουμε πολίτες με κριτική σκέψη»
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη συνέδεσε το FinStart με την απόκτηση δεξιοτήτων που μπορούν να αξιοποιηθούν πέρα από το στενό πλαίσιο των σχολικών μαθημάτων.
«Με το πρόγραμμα FinStart επενδύουμε σε μια σύγχρονη εκπαιδευτική προσέγγιση που αξιοποιεί την τεχνολογία, την καινοτομία και τη βιωματική μάθηση, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο των εκπαιδευτικών, των Συμβούλων Εκπαίδευσης και της οικογένειας. Διαμορφώνουμε πολίτες με κριτική σκέψη, υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση απέναντι στις προκλήσεις της οικονομικής και κοινωνικής ζωής», δήλωσε η υπουργός.
Με την πιλοτική εφαρμογή σε 40.000 μαθητές, το FinStart εισάγει στο σχολικό περιβάλλον τη διαχείριση χρημάτων, τον οικονομικό προγραμματισμό και την ασφάλεια στις ψηφιακές συναλλαγές, συνδυάζοντάς τα με βιωματικές και ψηφιακές μορφές μάθησης.
