Οι φοιτητές μπορούν να ανταλλάξουν θέση μεταξύ αντίστοιχων Σχολών ή Τμημάτων εφόσον είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο – Τι ανέφερε στη Βουλή ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου για το ισχύον σύστημα μετεγγραφών
Σε ισχύ παραμένει η δυνατότητα αμοιβαίας μεταφοράς θέσης εισαγωγής μεταξύ φοιτητών ΑΕΙ, χωρίς εισοδηματικό κριτήριο ή κριτήριο ποσόστωσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Τη δυνατότητα αυτή επισήμανε στη Βουλή ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, αναφερόμενος στις διατάξεις των άρθρων 1-3 της υπ’ αριθμ. 207358/ΓΔ6/2014 (Β΄ 3573) υπουργικής απόφασης, όπως ισχύει.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες μπορούν να αιτηθούν αμοιβαία μεταφορά θέσης εισαγωγής μεταξύ αντίστοιχων Σχολών ή Τμημάτων, εφόσον είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο σπουδών.
Για τη συγκεκριμένη δυνατότητα δεν εφαρμόζεται περιορισμός εισοδηματικού κριτηρίου ή ποσόστωσης.
Υπάρχει, ωστόσο, μία σαφής γεωγραφική εξαίρεση: η αμοιβαία μεταφορά θέσης εισαγωγής δεν επιτρέπεται από και προς Πανεπιστήμια των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Το γενικό πλαίσιο των μετεγγραφών
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε παράλληλα στο ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις μετεγγραφές φοιτητών από ΑΕΙ σε ΑΕΙ.
Οι σχετικές διαδικασίες πραγματοποιούνται βάσει των άρθρων 72-81 του ν. 4692/2020, όπως ισχύει, καθώς και των υπουργικών αποφάσεων 142413/Ζ1/19.10.2020, όπως τροποποιήθηκε με την 131646/Ζ1/4.11.2024, και 148236/Ζ1/30.10.2020.
Ως βασικοί άξονες του συστήματος αναφέρονται η δίκαιη αντιμετώπιση των φοιτητών που έχουν ανάγκη μετεγγραφής και, ταυτόχρονα, η διασφάλιση του επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών.
Στο πλαίσιο αυτό εντάχθηκε και το ακαδημαϊκό κριτήριο της «βάσης μετεγγραφής», το οποίο λειτουργεί ως βαθμολογικό κατώφλι για τις δύο βασικές κατηγορίες: τις μετεγγραφές με κοινωνικοοικονομικά κριτήρια και τις μετεγγραφές αδελφών που σπουδάζουν σε διαφορετική πόλη.
Σύμφωνα με την τοποθέτηση του υφυπουργού, η εισαγωγή ακαδημαϊκών κριτηρίων συνδέθηκε με την αντιμετώπιση περιπτώσεων κατά τις οποίες φοιτητές με χαμηλότερη βαθμολογική επίδοση μεταφέρονταν σε αντίστοιχα Τμήματα με υψηλότερη βάση εισαγωγής.
Παράλληλα, το πλαίσιο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της επιβάρυνσης των κεντρικών ΑΕΙ από μεγάλο αριθμό φοιτητών και της αντίστοιχης αποδυνάμωσης των περιφερειακών Ιδρυμάτων.
Οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια
Για τις μετεγγραφές με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια, το άρθρο 75 του ν. 4692/2020 προβλέπει μοριοδότηση με βάση το εισόδημα αλλά και συγκεκριμένα κοινωνικά χαρακτηριστικά.
Στα οικονομικά κριτήρια προβλέπονται από 2 έως 6 μόρια για εισόδημα από 0 έως 12.000 ευρώ.
Στα κοινωνικά κριτήρια περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ιδιότητα μέλους τρίτεκνης ή πολύτεκνης οικογένειας, η ορφάνια από έναν ή και τους δύο γονείς, η ιδιότητα τέκνου άγαμου γονέα, καθώς και η ύπαρξη μέλους της οικογένειας με αναπηρία 67% και άνω ή με συγκεκριμένες παθήσεις.
Για μέλος τρίτεκνης οικογένειας προβλέπονται 1,5 μόριο και επιπλέον 0,5 μόριο για κάθε άγαμο τέκνο της οικογένειας κάτω των 25 ετών, πλην του αιτούντος. Για μέλος πολύτεκνης οικογένειας προβλέπονται 2 μόρια και αντίστοιχη προσαύξηση 0,5 μορίου.
Η ορφάνια από έναν γονέα δίνει 2 μόρια και από τους δύο γονείς 5 μόρια, ενώ για τέκνο άγαμου γονέα προβλέπονται 2 μόρια. Επιπλέον, προβλέπεται 1 μόριο για κάθε μέλος της οικογένειας του αιτούντος που έχει αναπηρία 67% και άνω ή εμπίπτει στις προβλεπόμενες κατηγορίες παθήσεων.
Όταν ο αριθμός των αιτούντων υπερβαίνει το προβλεπόμενο ποσοστό, η επιλογή πραγματοποιείται κατά φθίνουσα σειρά της συνολικής μοριοδότησης από τα οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια. Σε περίπτωση ισοψηφίας λαμβάνονται υπόψη τα μόρια εισαγωγής.
Μετεγγραφές αδελφών φοιτητών
Ξεχωριστή δυνατότητα προβλέπεται για αδέλφια προπτυχιακούς φοιτητές.
Με το άρθρο 76 του ν. 4692/2020 παρέχεται η δυνατότητα υποβολής αίτησης μετεγγραφής σε φοιτητή που έχει ένα ή περισσότερα αδέλφια τα οποία επίσης είναι προπτυχιακοί φοιτητές, αποκλειστικά κατά το πρώτο έτος και με τις προϋποθέσεις που ορίζει το συγκεκριμένο άρθρο.
Οι συγκεκριμένες μετεγγραφές πραγματοποιούνται καθ’ υπέρβαση του ποσοστού του 15% του συνολικού αριθμού εισακτέων ανά Τμήμα.
Σε περίπτωση απόλυτης οικονομικής δυσχέρειας, όταν το κατά κεφαλήν εισόδημα του αιτούντος δεν υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ, προβλέπεται, υπό τις αναφερόμενες προϋποθέσεις, η δυνατότητα τα αδέλφια να μετεγγραφούν από κοινού σε αντίστοιχο Τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία οι ίδιοι ή οι γονείς τους διαμένουν μόνιμα ή διαθέτουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία κατοικίας.
Η «δεύτερη ευκαιρία» για πρωτοετείς
Στο σύστημα περιλαμβάνεται επίσης η δυνατότητα μετακίνησης πρωτοετών φοιτητών σε άλλο Τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου, στο πλαίσιο ενός «β΄ κύκλου μετεγγραφών».
Η δυνατότητα αυτή αφορά όσους δεν κατάφεραν να πετύχουν το βαθμολογικό όριο της βάσης μετεγγραφής ή, παρότι το πέτυχαν, δεν κατόρθωσαν να μετεγγραφούν επειδή άλλοι αιτούντες συγκέντρωσαν υψηλότερη μοριοδότηση και εξαντλήθηκε το προβλεπόμενο ποσοστό.
Με τον τρόπο αυτό μπορούν να μετακινηθούν σε Τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου, ώστε να φοιτήσουν σε παρεμφερές Τμήμα επόμενης επιλογής τους.
Ειδικές και κατ’ εξαίρεση μετεγγραφές
Το νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνει και ειδικές κατηγορίες δικαιούχων.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται άτομα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, φοιτητές με συγκεκριμένες παθήσεις, καθώς και όσοι έχουν πραγματοποιήσει δωρεά οργάνου ή μυελού των οστών.
Για τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο σχετικό πλαίσιο προβλέπεται δικαίωμα μετεγγραφής στην πόλη που δηλώνεται ως μόνιμη κατοικία του γονέα ή του έχοντος την επιμέλεια ή στην πόλη όπου παρέχεται στον φοιτητή ιατρική μέριμνα.
Παράλληλα, αιτήσεις για κατ’ εξαίρεση μετεγγραφή μπορούν να υποβάλλονται καθ’ όλη τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους για σοβαρές και τεκμηριωμένα εξαιρετικές περιπτώσεις ή για επιγενόμενες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Οι αιτήσεις αυτές εξετάζονται από την Επιτροπή Κατ’ εξαίρεση Μετεγγραφών.
Για τις ειδικές κατηγορίες προβλέπονται αντίστοιχα δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων, ανά περίπτωση, βεβαίωση δημόσιου νοσοκομείου, πιστοποιητικά των αρμόδιων επιτροπών και βεβαίωση μόνιμης κατοικίας.
Το συνολικό πλαίσιο, όπως το παρουσίασε ο υφυπουργός Παιδείας, παρέχει διαφορετικές διαδρομές μετεγγραφής ανάλογα με την περίπτωση του φοιτητή. Στις δυνατότητες αυτές εντάσσονται και οι αμοιβαίες μετεγγραφές, οι οποίες παραμένουν σε ισχύ χωρίς εισοδηματικό κριτήριο ή ποσόστωση, με βασική προϋπόθεση την εγγραφή στο ίδιο εξάμηνο και με την εξαίρεση των Πανεπιστημίων των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.
