Ειδικό καθεστώς για τη διδασκαλία και την εξέταση της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας και της Ιστορίας προβλέπεται για τους μαθητές της Β΄ και Γ΄ Λυκείου που θα φοιτήσουν από το σχολικό έτος 2026-2027 στα Τμήματα Διεθνούς Απολυτηρίου (International Baccalaureate – IB) των δημόσιων σχολείων.
Η νέα απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο τα δύο μαθήματα εντάσσονται στο πρόγραμμα των μαθητών. Η Ιστορία παραμένει υποχρεωτικό μάθημα του ελληνικού προγράμματος σπουδών, ενώ για τη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία προβλέπεται δυνατότητα απαλλαγής από τη διδασκαλία της στο ελληνικό πρόγραμμα, εφόσον το ίδιο μάθημα διδάσκεται στο πλαίσιο του IB.
Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, η εξέταση των μαθητών στα συγκεκριμένα μαθήματα παραμένει υποχρεωτική στο πλαίσιο των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων.
Στα ελληνικά η Νεοελληνική Γλώσσα
Η απόφαση αφορά ειδικά τη διδασκαλία και την εξέταση των μαθημάτων «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία» και «Ιστορία» στις Β΄ και Γ΄ τάξεις Λυκείου για τους μαθητές που φοιτούν σε Τμήματα Δημοσίων Λυκείων με στόχο την απόκτηση Διεθνούς Απολυτηρίου.
Στα Τμήματα στα οποία εφαρμόζεται το πρόγραμμα σπουδών του International Baccalaureate, η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας πραγματοποιείται στην ελληνική γλώσσα.
Οι μαθητές που παρακολουθούν το διετές πρόγραμμα IB διδάσκονται, πέραν του προγράμματος του Διεθνούς Απολυτηρίου, τα μαθήματα «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία» και «Ιστορία» των Β΄ και Γ΄ τάξεων, ανά έτος παρακολούθησης, σύμφωνα με όσα ισχύουν στα δημόσια σχολεία και με την ειδική πρόβλεψη που αφορά τη Νεοελληνική Γλώσσα.
Συγκεκριμένα, εφόσον η Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία διδάσκεται ήδη στο πλαίσιο του προγράμματος IB, οι μαθητές δεν υποχρεούνται να τη διδαχθούν εκ νέου στο ελληνικό πρόγραμμα σπουδών.
Η απαλλαγή από τη συγκεκριμένη διδασκαλία, ωστόσο, δεν συνεπάγεται απαλλαγή από την εξέταση.
Οι μαθητές των Τμημάτων IB εξετάζονται υποχρεωτικά τόσο στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία όσο και στην Ιστορία των Β΄ και Γ΄ τάξεων, ανά έτος παρακολούθησης, στο πλαίσιο των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων.
Η Ιστορία παραμένει υποχρεωτική
Διαφορετική είναι η ρύθμιση για την Ιστορία. Η υπουργική απόφαση προβλέπει την υποχρεωτική διδασκαλία του μαθήματος των Β΄ και Γ΄ τάξεων Λυκείου στο ελληνικό πρόγραμμα σπουδών.
Παράλληλα, προβλέπεται και η υποχρεωτική εξέταση των μαθητών στην Ιστορία, πέρα από τις αξιολογικές δοκιμασίες που προβλέπονται για την απόκτηση του International Baccalaureate.
Με αυτόν τον τρόπο, η απόφαση διαχωρίζει τη μεταχείριση των δύο μαθημάτων ως προς τη διδασκαλία τους: για τη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία προβλέπεται εξαίρεση όταν το μάθημα καλύπτεται από το IB, ενώ η Ιστορία εξακολουθεί να διδάσκεται υποχρεωτικά στο ελληνικό πρόγραμμα.
Ως προς τις εξετάσεις, όμως, η υποχρέωση αφορά και τα δύο μαθήματα.
Τα 11 δημόσια Λύκεια με τμήματα IB
Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, δεκατρία δημόσια Λύκεια έλαβαν πιστοποίηση για τη λειτουργία τμημάτων International Baccalaureate από την αρμόδια επιτροπή του διεθνούς οργανισμού του προγράμματος. Από αυτά, τα 11 πρόκειται να λειτουργήσουν τμήματα IB από το σχολικό έτος 2026-2027, ενώ δύο δεν θα λειτουργήσουν λόγω μη δήλωσης επαρκούς αριθμού μαθητών.
Για τη διαδικασία πιστοποίησης των 13 σχολικών μονάδων, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής έχει καταβάλει ποσό 85.000 ευρώ.
Τα 11 Λύκεια που αναφέρονται είναι:
Αττική: Μουσικό Σχολείο Αθήνας, Καλλιτεχνικό Σχολείο Γέρακα, Μουσικό Σχολείο Παλλήνης, Πρότυπο ΓΕΛ Αναβρύτων, Πρότυπο ΓΕΛ Αγίων Αναργύρων, Πρότυπο ΓΕΛ Βαρβακείου και Πρότυπο ΓΕΛ Ιωνιδείου.
Θεσσαλονίκη: 1ο Πρότυπο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης «Μανόλης Ανδρόνικος» και Πειραματικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Βόλος: Μουσικό Σχολείο Βόλου.
Ηράκλειο: Πρότυπο ΓΕΛ Ηρακλείου.
Το Πρότυπο ΓΕΛ Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης και το Μουσικό Σχολείο Θεσσαλονίκης δεν θα λειτουργήσουν τμήματα λόγω μη συμμετοχής επαρκούς αριθμού μαθητών, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας.
Η υπουργός Παιδείας έχει επίσης ξεκαθαρίσει, σύμφωνα με το υλικό, ότι δεν βρίσκεται σε συζήτηση η εισαγωγή στα δημόσια πανεπιστήμια μέσω IB και ότι η εισαγωγή στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας πραγματοποιείται μόνο μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Χρηματοδότηση και στελέχωση
Οι σχετικές δαπάνες για τη λειτουργία του προγράμματος καλύπτονται από δημόσιους πόρους. Η προμήθεια βιβλίων χρηματοδοτείται μέσω επιχορηγήσεων προς τους δήμους από τις Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ενώ ο εξοπλισμός, τα διδακτικά μέσα και τα απαραίτητα υλικά καλύπτονται είτε από τον τακτικό προϋπολογισμό του υπουργείου είτε από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Τα εξέταστρα και οι συνδρομές των σχολικών μονάδων καταβάλλονται από το υπουργείο προς τον International Baccalaureate Organization, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Για τα σχολικά έτη 2026-2027 και 2027-2028 έχει επίσης δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης ο κατάλογος των διδακτικών βιβλίων για τους μαθητές της Β΄ και Γ΄ Λυκείου των τμημάτων International Baccalaureate Diploma Programme των δημόσιων ΓΕΛ.
Τα τμήματα IB στελεχώνονται από εκπαιδευτικούς που διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση του Οργανισμού IB. Προτεραιότητα δίνεται σε εκπαιδευτικούς της ίδιας σχολικής μονάδας και, εφόσον αυτοί δεν επαρκούν, η επιλογή γίνεται μέσω πρόσκλησης της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης.
Για τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν στα τμήματα προβλέπεται επιμίσθιο 120 ευρώ, το οποίο αυξάνεται συνολικά στα 200 ευρώ όταν αναλαμβάνουν τουλάχιστον 24 ώρες διδασκαλίας τον μήνα. Η καταβολή του προβλέπεται από τον Σεπτέμβριο έως τον Ιούνιο.
Σε κάθε σχολείο ορίζεται επίσης Συντονιστής Προγράμματος IB. Κατά κανόνα τον ρόλο αναλαμβάνει ο Υποδιευθυντής, ενώ, αν δεν υπάρχει ή δεν επιθυμεί, ορίζεται εκπαιδευτικός με απόφαση του Διευθυντή. Ο Συντονιστής έχει μείωση του εβδομαδιαίου ωραρίου κατά τέσσερις ώρες και απαλλάσσεται από τις εφημερίες.
Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα IB
Το International Baccalaureate Diploma Programme είναι διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα που πραγματοποιείται στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος και των τελικών εξετάσεων, οι μαθητές αποκτούν το Δίπλωμα IB, το οποίο αναφέρεται ως ισότιμο με το ελληνικό Απολυτήριο Λυκείου.
Οι κάτοχοι του IB μπορούν να διεκδικήσουν θέσεις σε πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού ανάλογα με τις προϋποθέσεις εισαγωγής κάθε σχολής, καθώς και σε μη κρατικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα και ελληνικά κολέγια που λειτουργούν ως franchise ξένων πανεπιστημίων. Για τη διεκδίκηση θέσης σε ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο απαιτείται συμμετοχή στις Πανελλαδικές Εξετάσεις μετά την απόκτηση του Διπλώματος IB.
Στο IB DP οι μαθητές επιλέγουν έξι μαθήματα από έξι θεματικές ομάδες: Γλώσσα και Λογοτεχνία, Ξένη Γλώσσα, Άτομα και Κοινωνίες, Επιστήμες, Μαθηματικά και Τέχνες.
Τα μαθήματα προσφέρονται σε δύο επίπεδα. Στο Standard Level (SL) διδάσκονται τέσσερις ώρες την εβδομάδα και στο High Level (HL) έξι ώρες. Κάθε μαθητής επιλέγει τρία μαθήματα HL και τρία SL, ενώ για την ολοκλήρωση των μαθημάτων απαιτούνται στη διάρκεια της διετίας 240 ώρες διδασκαλίας για το HL και 150 για το SL.
Τα τρία βασικά στοιχεία του IB
Πέρα από τα έξι μαθήματα, το Διεθνές Απολυτήριο περιλαμβάνει τρία υποχρεωτικά κεντρικά στοιχεία: τη Θεωρία της Γνώσης (Theory of Knowledge – TOK), το Εκτεταμένο Δοκίμιο (Extended Essay – EE) και τη Δημιουργικότητα, Δράση και Κοινωνική Προσφορά (Creativity, Activity, Service – CAS).
Η Θεωρία της Γνώσης διδάσκεται με τη μορφή σεμιναρίου δύο ωρών την εβδομάδα και επικεντρώνεται στον προβληματισμό γύρω από τη φύση, το εύρος και τους περιορισμούς της γνώσης. Η εξέτασή της περιλαμβάνει γραπτό δοκίμιο 1.600 λέξεων και δεκάλεπτη προφορική παρουσίαση στην τάξη.
Το Extended Essay είναι εργασία 4.000 λέξεων, βασισμένη σε πρωτογενή ή και δευτερογενή έρευνα, σε θέμα που επιλέγει ο μαθητής και συνδέεται με κάποιο από τα μαθήματα του προγράμματος.
Το CAS αφορά τη συμμετοχή των μαθητών σε δραστηριότητες Δημιουργικότητας, Δράσης και Κοινωνικής Προσφοράς, με απαίτηση συνεχούς ενασχόλησης και συμμετοχής σε τουλάχιστον μία συστηματική δράση-project διάρκειας τουλάχιστον ενός μήνα.
Η βαθμολόγηση
Κάθε μάθημα βαθμολογείται από 1 έως 7 μονάδες. Επιπλέον, μπορούν να προστεθούν έως τρεις μονάδες από τα συνδυασμένα αποτελέσματα του TOK και του Extended Essay.
Η μέγιστη συνολική βαθμολογία είναι 45 μονάδες: έως 42 από τα έξι μαθήματα και έως τρεις από TOK και EE.
Για την απόκτηση του Διπλώματος απαιτούνται τουλάχιστον 24 μονάδες, ολοκλήρωση του CAS και επιτυχής ολοκλήρωση των εργασιών TOK και EE. Προβλέπονται ακόμη τουλάχιστον 12 μονάδες στα μαθήματα HL, τουλάχιστον εννέα στα SL και τουλάχιστον δύο μονάδες σε κάθε μάθημα, μαζί με τους υπόλοιπους περιορισμούς βαθμολογίας του προγράμματος.
Οι τελικές επίσημες εξετάσεις πραγματοποιούνται τον Μάιο της δεύτερης χρονιάς με θέματα του International Baccalaureate Organization και διορθώνονται από εξωτερικούς διορθωτές. Στην τελική βαθμολογία κάθε μαθήματος συνυπολογίζονται επίσης γραπτές εργασίες, προφορικές εξετάσεις και εργαστηριακές ερευνητικές εργασίες που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της διετίας.
Για τους μαθητές των δημόσιων Λυκείων που θα ακολουθήσουν το πρόγραμμα από το 2026-2027, το νέο πλαίσιο διατηρεί παράλληλα συγκεκριμένες υποχρεώσεις του ελληνικού προγράμματος: η Ιστορία εξακολουθεί να διδάσκεται υποχρεωτικά, ενώ Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία και Ιστορία παραμένουν μαθήματα υποχρεωτικής εξέτασης στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις.
