Οι αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας αναδεικνύουν ζητήματα σχετικά με τις κτιριακές υποδομές, τη διαδικασία αξιολόγησης και τα κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν αναζητήθηκαν ευθύνες για τις διαδικασίες που οδήγησαν στις ακυρώσεις.
Οι κτιριακές προϋποθέσεις
Με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026, το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ, σε επταμελή σύνθεση, ακύρωσε πράξεις του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Ν. Παπαϊωάννου, με τις οποίες είχαν χορηγηθεί άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις, ο ΕΟΠΠΕΠ ήταν αρμόδιος να βεβαιώσει ότι τα ΝΠΠΕ διαθέτουν κατάλληλες κτιριακές υποδομές, οι οποίες πληρούν τις ισχύουσες πολεοδομικές και κτιριοδομικές διατάξεις, καθώς και τις προδιαγραφές ασφάλειας, προσβασιμότητας και τους λοιπούς κανονισμούς του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ωστόσο, ο ΕΟΠΠΕΠ παρέλειψε να διαπιστώσει αμελλητί και, πάντως, μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, τη συμμόρφωση των παραρτημάτων στις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει έπειτα από επιτόπιο έλεγχο.
Οι παρατηρήσεις αφορούσαν κτιριολογικές προσαρμογές και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με το ΣτΕ, δεν βεβαιωνόταν η συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων για τη χορήγηση των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας.
Η υπόθεση της μεροληψίας
Στο κείμενο των αποφάσεων που παρατίθεται αναφέρεται επίσης η 1171/2021 απόφαση του Γ΄ Τμήματος σε επταμελή σύνθεση.
Με αυτήν ακυρώθηκε πράξη του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, επειδή είχε ως έρεισμα μη νόμιμη σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ.
Η γνώμη αυτή είχε διαμορφωθεί κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ), μέλος της οποίας είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα. Η σχέση αυτή, σύμφωνα με την απόφαση, μπορούσε να προκαλέσει υπόνοια μεροληψίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Τα κριτήρια για τα προγράμματα σπουδών
Με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026, το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ ακύρωσε επίσης αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών.
Η ακύρωση συνδέθηκε, αφενός, με την ακύρωση των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων ΝΠΠΕ και, αφετέρου, με το περιεχόμενο των στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν για την πιστοποίηση.
Ειδικότερα, το ΣτΕ έκρινε ότι τα στοιχεία που περιέχονται στο Παράρτημα της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, στα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ.
Σύμφωνα με το κείμενο, η ύπαρξη τέτοιων συγκεκριμένων κριτηρίων απαιτείται από τις εξουσιοδοτικές διατάξεις των άρθρων 145 και 190 παρ. 1 του ν. 5094/2024, προκειμένου να διασφαλίζεται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης.
Το ερώτημα των ευθυνών
Οι δικαστικές αποφάσεις αφήνουν, σύμφωνα με το κείμενο, ένα ακόμη ζήτημα ανοιχτό: αν έχει κινηθεί διαδικασία για την αναζήτηση ευθυνών σχετικά με τις διαδικασίες που οδήγησαν στις ακυρώσεις.
Αυτό είναι το ερώτημα που, όπως αναφέρεται, θέτει η εκπαιδευτική και ακαδημαϊκή κοινότητα προς το υπουργείο Παιδείας.
Μέχρι σήμερα, τουλάχιστον δημοσίως, δεν έχει γίνει γνωστό ότι το υπουργείο έχει κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Και από αυτό προκύπτει ένα δεύτερο ερώτημα: αν δεν αναζητηθούν ευθύνες για τις διαδικασίες που οδήγησαν στις ακυρώσεις, με ποιον τρόπο διασφαλίζεται ότι τα ίδια προβλήματα δεν θα επαναληφθούν;
Η αξιοπιστία του νέου θεσμού των ΝΠΠΕ δεν κρίνεται μόνο στις δικαστικές αίθουσες. Κρίνεται και από το αν η Πολιτεία, όταν διαπιστώνονται σοβαρές διοικητικές αστοχίες, είναι διατεθειμένη να αναζητήσει τις αιτίες και τους υπευθύνους και να λάβει μέτρα ώστε αυτές να μην επαναληφθούν.
