Έως την άνοιξη του 2027 εκτείνεται ο σχεδιασμός για το Εθνικό Απολυτήριο, με την ολοκλήρωση του οδικού χάρτη και την προετοιμασία του θεσμικού πλαισίου να τοποθετούνται τον Απρίλιο. Στο μεταξύ, προχωρούν οι διαδικασίες του Εθνικού Διαλόγου, ενώ στις 26 Νοεμβρίου αναμένεται να παρουσιαστεί στη Βουλή το προσχέδιο για το νέο Λύκειο.
Ο Απρίλιος του 2027 αποτελεί το χρονικό ορόσημο που περιλαμβάνεται στο επίσημο κυβερνητικό σχέδιο για την Παιδεία σχετικά με την ολοκλήρωση του οδικού χάρτη και την προετοιμασία του θεσμικού πλαισίου για το Εθνικό Απολυτήριο.
Η συγκεκριμένη δράση συγκαταλέγεται στα πέντε κρίσιμα έργα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με τη θεσμική προετοιμασία της μεταρρύθμισης να εκτείνεται έως την άνοιξη του επόμενου έτους.
Παράλληλα, συνεχίζεται η επεξεργασία των προτάσεων για τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με ανοιχτά ζητήματα τον τρόπο απόκτησης του Εθνικού Απολυτηρίου, τη σύνδεσή του με την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια και τη βαρύτητα που θα έχουν οι σχολικοί βαθμοί.
Στις 26 Νοεμβρίου έχει προγραμματιστεί συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, υπό την προεδρία του Χριστόδουλου Στεφανάδη. Κατά τη συνεδρίαση, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου, Μιχάλης Σφακιανάκης, αναμένεται να παρουσιάσει το προσχέδιο για την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου και το νέο μοντέλο λειτουργίας του Λυκείου.
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη αναμένεται να παρουσιάσει τις βασικές κατευθύνσεις των προτεινόμενων αλλαγών, επισημαίνοντας ότι το προσχέδιο προέκυψε από την επεξεργασία προτάσεων στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου, με τη συμμετοχή της 106μελούς Επιτροπής.
Οι κατευθύνσεις αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση του τελικού νομοθετικού πλαισίου.
Στο μεταξύ, εντός της εβδομάδας αναμένεται να λειτουργήσει ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας μαθητές και γονείς θα μπορούν να συμμετάσχουν στον Εθνικό Διάλογο. Η πλατφόρμα προβλέπεται να περιλαμβάνει βασικά ερωτήματα για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές, επιτρέποντας την υποβολή απόψεων και προτάσεων.
Τα ερωτήματα προς την Επιτροπή
Στα 104 μέλη της Επιτροπής έχει αποσταλεί από τον Μιχάλη Σφακιανάκη η Ενδιάμεση Έκθεση Πορισμάτων, μαζί με ειδικό έγγραφο που περιλαμβάνει αριθμημένα ερωτήματα και εναλλακτικές επιλογές εκπαιδευτικής πολιτικής.
Τα μέλη καλούνται να τοποθετηθούν εντός 15 ημερών, καταθέτοντας τις απαντήσεις και τις προτάσεις τους για τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά.
Ιδιαίτερη θέση στη διαδικασία έχουν οι αλλαγές στην αξιολόγηση των μαθητών και στις εξετάσεις. Μεταξύ των ερωτημάτων περιλαμβάνεται το ενδεχόμενο να συνυπολογίζεται η ενδοσχολική επίδοση στην πρόσβαση στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, καθώς και το αν θα λαμβάνεται υπόψη μόνο η Γ΄ Λυκείου ή και η Β΄ Λυκείου.
Εξετάζεται επίσης εάν το Εθνικό Απολυτήριο θα συνδέεται με εθνικές εξετάσεις, οι οποίες θα είναι κοινές με τις εξετάσεις εισαγωγής στα Πανεπιστήμια ή θα αποτελούν ξεχωριστή διαδικασία.
Στην περίπτωση δύο διακριτών εξεταστικών διαδικασιών, τίθεται το ερώτημα εάν η πιστοποίηση του Λυκείου θα βασίζεται σε εξετάσεις ανά μάθημα ή σε ενιαία εξέταση γενικών γνώσεων με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.
Στα ζητήματα προς επεξεργασία περιλαμβάνονται ακόμη ο αριθμός των εξεταστικών σταδίων, η δυνατότητα επανεξέτασης, η ενδεχόμενη προσαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και η ισότιμη συμμετοχή αποφοίτων προηγούμενων ετών στο νέο σύστημα πρόσβασης.
Οι αλλαγές στη λειτουργία του Λυκείου
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στο εξεταστικό σύστημα, αλλά επεκτείνεται στο περιεχόμενο και στην οργάνωση της εκπαίδευσης.
Στον πρώτο θεματικό πυλώνα τίθενται ερωτήματα για τις περιοχές μάθησης που θα περιλαμβάνει το νέο Λύκειο και για τη σχέση ανάμεσα στον κοινό μορφωτικό πυρήνα, τα μαθήματα επιλογής και τις δυνατότητες εμβάθυνσης.
Παράλληλα, εξετάζεται αν η αναμόρφωση θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, με αλλαγές στα υφιστάμενα Προγράμματα Σπουδών και στα εγκεκριμένα σχολικά βιβλία, ή αν θα αναπτυχθούν νέα προγράμματα, σχεδιασμένα εξαρχής με βάση τη λογική του Εθνικού Απολυτηρίου.
Σημαντικό μέρος των ερωτημάτων αφορά τη λειτουργία των σχολικών μονάδων, τη συμπεριληπτική εκπαίδευση και την υποστήριξη μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζονται η οργάνωση της Παράλληλης Στήριξης, η συνεκπαίδευση, η κατανομή των διαθέσιμων πόρων και η πρόληψη και διαχείριση σοβαρών περιστατικών, όπως η σχολική βία.
Για τους εκπαιδευτικούς, η Επιτροπή καλείται να εξετάσει τον σχεδιασμό ενός εθνικού συστήματος επαγγελματικής ανάπτυξης, τη μορφή της επιμόρφωσης, τη σύνδεσή της με τις ανάγκες των σχολικών μονάδων και τις δυνατότητες σταθερής χρηματοδότησης.
Ψηφιακό αρχείο και εκπαιδευτικά δεδομένα
Ξεχωριστή ενότητα της διαβούλευσης αφορά το ψηφιακό αρχείο μαθητή και τη δυνατότητα αξιοποίησης του MySchool ως βασικού πυρήνα ακαδημαϊκών δεδομένων.
Στα ερωτήματα περιλαμβάνεται η πιθανή ανάπτυξη ψηφιακού portfolio, το περιεχόμενό του και οι όροι πρόσβασης, χρήσης και ελέγχου των πληροφοριών που θα περιλαμβάνει.
Εξετάζονται επίσης οι δικλείδες ασφαλείας για τα υποστηρικτικά δεδομένα των μαθητών, ο χρόνος διατήρησής τους και ο ρόλος που θα μπορούσαν να έχουν η ανάλυση μαθησιακών δεδομένων και οι μέθοδοι Τεχνητής Νοημοσύνης.
Παράλληλα, τίθενται ζητήματα για τη δημιουργία ενιαίου ψηφιακού οικοσυστήματος στην εκπαίδευση και την οργάνωση της ανάλυσης εκπαιδευτικών δεδομένων, με στόχο τη σύνδεση της έρευνας με την εκπαιδευτική πολιτική.
Στη διαβούλευση περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση των ευρημάτων του διεθνούς προγράμματος PISA, τόσο στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών όσο και στον σχεδιασμό των Προγραμμάτων Σπουδών και στην εξέταση των γραμματισμών.
Το χρονοδιάγραμμα της επόμενης φάσης
Η διαδικασία περιλαμβάνει ακόμη ερωτήματα για τη διοίκηση των σχολικών μονάδων, το εύρος της αυτονομίας τους, τη συνεργασία με τις οικογένειες και την κοινότητα, καθώς και τα κριτήρια επιλογής στελεχών εκπαίδευσης.
Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της αλληλουχίας εφαρμογής των αλλαγών, με την Επιτροπή να καλείται να εξετάσει αν θα προηγηθεί η κάλυψη άμεσων αναγκών σε προσωπικό και υποδομές ή αν θα προχωρήσει η συστηματική υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Η συγκέντρωση των απαντήσεων από τα μέλη της Επιτροπής εντάσσεται στην προετοιμασία της επόμενης φάσης του Εθνικού Διαλόγου, κατά την οποία θα συνεχιστεί η επεξεργασία των εναλλακτικών προτάσεων.
Με την παρουσίαση του προσχεδίου στη Βουλή στις 26 Νοεμβρίου και την προετοιμασία του θεσμικού πλαισίου έως τον Απρίλιο του 2027, διαμορφώνεται το χρονοδιάγραμμα των επόμενων διαδικασιών για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου
