Στις 12 και 13 Νοεμβρίου 2026, στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, επιστήμονες εξετάζουν τον πολύγλωσσο Τύπο της Θεσσαλονίκης από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο. Οι εργασίες είναι ανοιχτές στο κοινό.
Την ιστορία της Θεσσαλονίκης μέσα από τις εφημερίδες και τα έντυπα των διαφορετικών κοινοτήτων της επιχειρεί να αναδείξει το διεθνές επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Ξεφυλλίζοντας τη Θεσσαλονίκη: Ο πολυφωνικός Τύπος της πόλης από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο».
Το συνέδριο διοργανώνεται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), σε συνεργασία με το Réseau Transfopress–CHCSC/Paris-Saclay, και θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 και την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου.
Στόχος της διοργάνωσης είναι να φωτίσει την κοινωνική, πολιτική και πολιτισμική διαδρομή της πόλης μέσα από τη μελέτη του πολυφωνικού και πολυγλωσσικού Τύπου της.
Η Θεσσαλονίκη μέσα από τις εφημερίδες των κοινοτήτων της
Κατά την περίοδο που εξετάζει το συνέδριο, η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε σημαντικό αστικό, εμπορικό και πνευματικό κέντρο, αρχικά στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στη συνέχεια του ελληνικού κράτους.
Η συνύπαρξη διαφορετικών εθνοτικών, θρησκευτικών και γλωσσικών κοινοτήτων διαμόρφωσε έναν ιδιαίτερο κοινωνικό και πολιτισμικό χαρακτήρα, ο οποίος αποτυπώθηκε και στην εκδοτική δραστηριότητα της εποχής.
Ο Τύπος λειτουργεί, στο πλαίσιο της επιστημονικής έρευνας, ως πηγή για την κατανόηση των σχέσεων μεταξύ των κοινοτήτων, των πολιτικών αντιπαραθέσεων και της διαμόρφωσης συλλογικών ταυτοτήτων.
Παράλληλα, η μελέτη των εντύπων προσφέρει τη δυνατότητα διερεύνησης της κυκλοφορίας ιδεών και των διασυνδέσεων της Θεσσαλονίκης με το ευρύτερο βαλκανικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον.
Οι θεματικές ενότητες του συνεδρίου
Οι εργασίες καλύπτουν την εκδοτική και δημοσιογραφική δραστηριότητα διαφορετικών γλωσσικών και εθνοθρησκευτικών κοινοτήτων, από την οθωμανική περίοδο έως τον Μεσοπόλεμο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση του Τύπου με την πολιτική ζωή, τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις και τις κοινωνικές διεκδικήσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης οι διαπολιτισμικές σχέσεις και τα διεθνή δίκτυα επικοινωνίας, μέσα από τα οποία διακινούνταν πληροφορίες και ιδέες.
Ξεχωριστή θέση στη θεματολογία καταλαμβάνει η συμβολή των σύγχρονων ψηφιακών μεθόδων στη διάσωση, την τεκμηρίωση και την ανάδειξη της ιστορικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης.
Η σύνδεση της ιστορικής έρευνας με τις ψηφιακές προσεγγίσεις αποτελεί μία ακόμη διάσταση της διοργάνωσης, καθώς αναδεικνύει νέους τρόπους μελέτης και παρουσίασης του αρχειακού υλικού.
Έναρξη την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου
Η τελετή έναρξης θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026, στις 9:30 π.μ., στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
Στην τελετή θα απευθύνει ομιλία ο Αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Διά Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας του ΑΠΘ, καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης.
Επίσημες γλώσσες του συνεδρίου είναι η αγγλική και η γαλλική.
Οι εργασίες θα είναι ανοιχτές στο κοινό, δίνοντας τη δυνατότητα παρακολούθησης των επιστημονικών συζητήσεων γύρω από την ιστορία του Τύπου και την πολυπολιτισμική διαδρομή της Θεσσαλονίκης.
Μέσα από τη συγκεκριμένη διοργάνωση, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο επιδιώκει να αναδείξει τον Τύπο ως πολύτιμη ιστορική πηγή για την κατανόηση της κοινωνικής και πολιτισμικής εξέλιξης της πόλης.
