Έντονη κριτική στο νέο σχολικό βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της Γ΄ Γυμνασίου, το οποίο εγκρίθηκε στο πλαίσιο του συστήματος του πολλαπλού βιβλίου, ασκεί ο αφυπηρετήσας εκπαιδευτικός Βασίλης Γεωρ. Παπαδόπουλος, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις πρόσφατα αναδειχθείσες αναφορές για έμφυλα στερεότυπα, αλλά αφορά το σύνολο του περιεχομένου του εγχειριδίου.
Αφορμή αποτέλεσαν οι δημόσιες παρεμβάσεις σχετικά με την απόσυρση του βιβλίου, οι οποίες επικεντρώθηκαν στον τρόπο παρουσίασης των γυναικών και στην αναπαραγωγή στερεοτύπων. Κατά τον συντάκτη του άρθρου, η συγκεκριμένη κριτική εστιάζει μόνο σε επιμέρους αποσπάσματα, ενώ, όπως υποστηρίζει, το πρόβλημα αφορά συνολικά τη δομή, τη μεθοδολογία και την επιστημονική επάρκεια του βιβλίου.
Κριτική στο ύφος και στη γλώσσα
Ο κ. Παπαδόπουλος υποστηρίζει ότι το βιβλίο δεν ακολουθεί τον επιστημονικό λόγο που θα αναμενόταν από ένα σχολικό εγχειρίδιο. Όπως αναφέρει, σε αρκετά σημεία χρησιμοποιείται συμβουλευτικός ή νουθετικός λόγος, ενώ σε άλλα διατυπώνονται γενικεύσεις και αξιολογικές κρίσεις χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
Παραθέτει, μάλιστα, χαρακτηριστικά παραδείγματα από το περιεχόμενο του βιβλίου, επισημαίνοντας ότι ορισμένες διατυπώσεις θυμίζουν περισσότερο αποφθέγματα ή λογοτεχνικές εκφράσεις παρά διδακτικό υλικό κοινωνικών επιστημών.
Επισημάνσεις για το επιστημονικό περιεχόμενο
Στο άρθρο διατυπώνονται επίσης ενστάσεις σχετικά με την επιστημονική τεκμηρίωση του εγχειριδίου.
Ο αρθρογράφος αναφέρεται σε παραδείγματα από την Κοινωνιολογία, υποστηρίζοντας ότι παρουσιάζονται ως δεδομένες επιστημονικές θέσεις ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο θεωρητικού διαλόγου στη σχετική βιβλιογραφία.
Αντίστοιχα, στο πεδίο του Δικαίου επισημαίνει ότι υπάρχουν, κατά την άποψή του, ανακρίβειες σε θέματα που αφορούν τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ως παράδειγμα αναφέρει την αναφορά του βιβλίου σε δήμους και κοινότητες ως πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης, σημειώνοντας ότι οι κοινότητες ως αυτοτελείς οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν καταργηθεί με τον «Καλλικράτη» (ν. 3852/2010).
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το βιβλίο παραλείπει βασικές πληροφορίες για τη συμμετοχή των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες, τις οποίες θεωρεί απαραίτητες για ένα μάθημα που αποσκοπεί στην πολιτική κοινωνικοποίηση των μαθητών.
Ζήτημα και με το πολλαπλό βιβλίο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο γεγονός ότι, για το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής, έχει εγκριθεί μόνο ένα βιβλίο στο πλαίσιο του θεσμού του πολλαπλού βιβλίου.
Κατά τον αρθρογράφο, ενδεχόμενη απόσυρση του εγχειριδίου θα δημιουργούσε κενό στη διδασκαλία, καθώς δεν υπάρχει εναλλακτικό εγκεκριμένο βιβλίο.
Οι δύο επιλογές που θέτει
Ο Βασίλης Γεωρ. Παπαδόπουλος εκτιμά ότι, εφόσον κριθεί πως το βιβλίο δεν είναι κατάλληλο, η πολιτεία καλείται να επιλέξει είτε την προσωρινή διδασκαλία του μαθήματος χωρίς σχολικό εγχειρίδιο μέχρι την έκδοση νέου είτε τη διατήρηση του υφιστάμενου βιβλίου.
Κλείνοντας το άρθρο του, εκφράζει την αντίθεσή του στη συνέχιση της χρήσης του συγκεκριμένου εγχειριδίου, επαναλαμβάνοντας την εκτίμησή του ότι το πρόβλημα αφορά το σύνολο του περιεχομένου και όχι μόνο τα αποσπάσματα που προκάλεσαν τη δημόσια συζήτηση.
